Unutulan Kökler: Modernleşmenin İzinde Aidiyet Krizi

Kurtuluş reçetesi olarak sunulan ve sorgulandığı durumlarda sorgulayanın “çağ dışı” olarak etiketlendiği, yaklaşımdan ziyade doktrine, hatta tartışılması mümkün olmayan bir inanca dönüşen modernite; milenyumun ilk çeyreğini geride bırakacağımız bu dönemde insani değerlerin krizinin merkezinde yer alıyor. Her ne kadar gelişme, değişim, yenilik, özgürlük, vb. kelimelerle tüm ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel dinamikleri şekillendirirken bir yandan gücünü arttırıyor; diğer yandan da hem ulusal hem de küresel düzeyde insanların mutluluk arayışlarında çare olarak sunulmaya devam ediyor. Peki gerçekten modernitenin beraberinde getirdiği düşünce ve duygu sistemi, coğrafya, ülke ve toplumlarda beklenen refahı sağladı mı? Tek bir insan olarak ölçeği küçülttüğümüzde, insanı mutlu etti mi veya modern dilin ifadesiyle insanın iyilik halini arttırdı mı?

Ekonomik olarak gelişmiş ekonomileri değerlendirme kriteri olarak alırsak bu sorunun cevabı: Evet. Çünkü refahın parasal değer olarak ölçülmesi için bakılması gereken kişi başına düşen gelir, ortalama yaşam beklentisi, okullaşma oranı, istihdam oranı, vb. eğitim, sağlık ve istihdam verileri... Modern ülkeler olarak kabul edilen Avrupa ve Batı ülkelerindeki bu verilerin diğer ülkelere göre iyi olduğu yadsınamaz. Bu performans, zaten diğer ülkeler ve toplumların “modernleşme” yaklaşımını benimsemesi için sürekli örnek olarak gösteriliyor. Ancak bu ülkelerin modern yaşamı tesis edebilmesi için vazgeçtikleri değerlerden pek söz edilmez. Bugün Avrupa ülkelerindeki düşük doğurganlık oranı, yaşlı nüfusun ciddi oranda artması ancak yaşlıların aileleri tarafından bakım sorumluluğunun alınmaması, genç nüfusun istihdam edilme oranının düşmesi, ebeveyn ve çocuk arasındaki ilişkinin “bireysel menfaat” üzerine inşa edilmesi gibi sorunlar; modernitenin toplumlara ilaç olarak sunulmasının nedeni.

Manevi Bağların Kopuşu: Bireysel Özgürlük Bıçağı